Je koopt samen een huis. Je bent niet getrouwd, misschien wel samenwonend, misschien nog niet eens officieel ingeschreven op hetzelfde adres. En nu staan er twee namen op de koopakte en heeft niemand je verteld wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan. Of als één van jullie overlijdt.
Dat klinkt zwaar. Maar het tijdig regelen van deze dingen is juist een daad van vertrouwen, niet van wantrouwen.
Waarom de juridische situatie van samenwoners verschilt van gehuwden
Getrouwde stellen zijn wettelijk elkaars erfgenamen en hebben bij een scheiding recht op verdeling van het gemeenschappelijk vermogen. Samenwoners hebben die bescherming niet automatisch. Zonder aanvullende afspraken kan een overlijden of breuk leiden tot een situatie waarbij de achterblijvende partner geen enkel recht heeft op de woning, ook al heeft diegene jarenlang de hypotheek mee betaald.
Het samenlevingscontract: niet verplicht, wel verstandig
Een samenlevingscontract legt vast hoe jullie de kosten van de woning verdelen, wat er gebeurt bij overlijden en hoe jullie omgaan met eigen geld dat één van jullie heeft ingebracht. Dat laatste is in de praktijk een groot struikelblok.
Stel: jij brengt 40.000 euro eigen geld in voor de aankoop. Je partner brengt niets in. Jullie staan allebei voor 50% op de akte. Gaan jullie uit elkaar, dan heeft je partner in principe recht op de helft van de overwaarde, inclusief jouw ingebrachte eigen vermogen, tenzij je dit contractueel hebt vastgelegd. Een notaris kan dit in het samenlevingscontract of in een aparte akte vastleggen.
Eigendomsverhouding: 50/50 of ongelijk?
De eigendomsverhouding op de akte hoeft niet 50/50 te zijn. Als één partner aanzienlijk meer eigen geld inbrengt of een hoger inkomen heeft en daardoor een groter deel van de hypotheek draagt, kan de akte een ongelijke verdeling vastleggen, zoals 60/40 of 70/30. Dit heeft gevolgen voor de hypotheekrenteaftrek, voor de verdeling bij verkoop en voor de erfbelasting bij overlijden. Laat je hierover adviseren door een notaris en een hypotheekadviseur.
Wat als één van jullie de hypotheek niet meer kan betalen?
Als jullie beide hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de hypotheek, wat bij de meeste gezamenlijke hypotheken het geval is, dan is de bank niet geïnteresseerd in wie intern wat heeft afgesproken. Als één van jullie stopt met betalen, is de ander volledig aansprakelijk voor het totale bedrag. Leg in het samenlevingscontract vast wat er in dat geval gebeurt: verdeling van lasten, recht op uitkoop, termijn voor verkoop.
Denk ook aan de overlijdensrisicoverzekering
Bij een gezamenlijke hypotheek is het gebruikelijk om een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten, zodat de achterblijvende partner de woning kan behouden als de ander overlijdt. Dit is geen automatisme. Zonder deze verzekering kan de achterblijvende partner gedwongen worden de woning te verkopen omdat hij of zij de hypotheeklasten alleen niet kan dragen.
Starters die samen kopen: zorg voor een goed begin
Voor starters die samen hun eerste woning kopen is de combinatie van aankoopbegeleiding en hypotheekadvies vanuit één lijn een groot voordeel. Wij zijn in te schakelen als makelaar voor starters, lees wat Adventus Makelaars voor jullie als stel kan betekenen. Bekijk ook onze aankoopbegeleiding en plan een woonwens oriëntatiegesprek in om jullie situatie concreet door te spreken.
Veelgestelde vragen over samen een huis kopen zonder huwelijk
Is een samenlevingscontract verplicht bij een hypotheekaanvraag?
Nee, maar sommige hypotheekverstrekkers vragen er wel naar. Het beschermt jullie beiden en geeft duidelijkheid bij de notaris.
Kunnen we allebei gebruik maken van de startersvrijstelling?
Ja, als jullie allebei voldoen aan de voorwaarden: onder de 35 jaar, eerste aankoop en woning onder de 555.000 euro.
Wat als we ongelijk verdelen maar allebei 50% op de akte staan?
Dan kunnen jullie afspraken over inbreng en verdeling vastleggen in een akte van inbreng bij de notaris, los van de eigendomsverhouding op de leveringsakte.
